KYC गरजेच का आहे.

बँकांमध्ये KYC (Know Your Customer) ही ग्राहकाची ओळख, पत्ता आणि व्यवहाराचा प्रकार तपासण्याची अनिवार्य प्रक्रिया आहे.

याचा उद्देश काळा पैसा आणि आर्थिक फसवणूक रोखणे, दहशतवादी निधी प्रतिबंधित करणे आणि बँकिंग प्रणालीचा गैरवापर टाळणे हा आहे. PMLA, 2002 आणि RBI च्या KYC मार्गदर्शक सूचनांनुसार ही प्रक्रिया बँकांसाठी अनिवार्य आहे.

KYC चे प्रकार म्हणजे साधे KYC (Aadhaar OTP द्वारे मर्यादित खाते), पूर्ण KYC (OVD आधारित संपूर्ण पडताळणी) आणि e-KYC/व्हिडिओ KYC (ऑनलाइन पडताळणी).

वैयक्तिक खात्यांसाठी व्यक्तीची KYC लागते, तर व्यवसायांसाठी संस्थेची नोंदणी तसेच अधिकृत अधिकार्‍यांची KYC आवश्यक असते.

बँका ग्राहकांना जोखीमानुसार कमी, मध्यम आणि उच्च अशा तीन गटांत विभागतात आणि त्यानुसार री-KYC ची आवर्तने (उदा. कमी जोखीम = 10 वर्षे, मध्यम = 8 वर्षे, उच्च = 2 वर्षे) ठरवतात. OVD म्हणून Aadhaar, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लाइसन्स, मतदार ओळखपत्र इत्यादी स्वीकारले जातात.

खाते उघडल्यानंतरही माहिती अद्ययावत ठेवणे आवश्यक असते, ज्यामुळे वित्तीय व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक राहतात.